Het Transitiemodel, een drieluik. Deel 3: het nieuwe begin

(Lees ook de delen 1 (‘Veranderingen beginnen met een einde‘) en 2 (‘De neutrale zone‘))

Veranderingen eindigen met een nieuw begin

De overgang van de neutrale zone naar het nieuwe begin mag bevochten worden, net als de initiële overgang van het einde naar de neutrale zone. Aan de ene kant is deze overgang net zo min een planbaar moment, al helpen symbolische momenten ook hier om, soms pas achteraf zichtbaar, een overgang te markeren. Aan de andere kant geeft een nieuw begin zich niet zomaar gewonnen. Daar mag wel strijd voor geleverd worden.

We grijpen weer terug op het Bijbelse verhaal over de uittocht van Israël uit Egypte. Na 40 jaar zwerven door de woestijn staan ze aan de grens van het beloofde land. Het verhaal vertelt dan over de twaalf verspieders die met kwade geruchten terugkomen en verhalen vertellen over reuzen. Dan verzucht het volk opnieuw “Waren we maar in Egypte gestorven, […] of hier in de woestijn”. Ook de overgang van de neutrale zone gaat niet zonder slag of stoot.

Vieren van successen

Het nieuwe begin gaat over het vieren van nieuwe successen. Dat vraagt om herkenning bij de mensen van gezamenlijk nagestreefde doelen, van gezamenlijk beleefde waarden die gerealiseerd worden. Dat kan pas na de neutrale zone, want mensen moeten de kans hebben gekregen zich met die nieuwe waarden en doelen te verbinden.

Transitiemodel

Zoals al eerder vermeld, is het nieuwe begin niet zozeer het moment waarop bijvoorbeeld het nieuwe briefpapier, met het nieuwe bedrijfslogo, met veel bombarie geïntroduceerd wordt. Of waarop het afscheid van de boventallige medewerkers heeft plaatsgevonden. Het nieuwe begin is veel meer het moment waarop iemand er voor zichzelf achter komt dat hij als vanzelf, zonder er verder bij na te denken, de telefoon opneemt met de nieuwe bedrijfsnaam als meldtekst. Wellicht tot zijn eigen verbazing.

Het nieuwe begin is ook het nieuwe einde…

Vaak is dat het moment dat er vanuit de top van de organisatie het bericht komt dat er een nieuwe fusie aan zit te komen. Een fusie die het bedrijf verder op zal stoten in de vaart der volkeren: de omzet en de winstgevendheid, om van de aandeelhouderswaarde nog niet eens te spreken, zal laten toenemen. Het moment van een nieuwe verandering, een nieuw einde… Net nu je gewend en gehecht was aan de nieuwe bekende situatie. De enige constante is: verandering.

Op dat moment herken je gelukkig het patroon en dring je  bij het veranderteam aan op een transitieaanpak volgens de fasen: einde, neutrale zone en nieuw begin. Dring je aan op erkenning van het verlies, eerbied voor het verleden, op inspraak, meedenken en creatieve inbreng tijdens de neutrale zone en op het vieren van successen bij het nieuwe begin.

Invictus

We sluiten de serie af met enkele laatste fragmenten uit de film Invictus. Na de oproep bij zwarte sportbond om de Springbokken in stand te houden en met de aankomende wereldkampioenschappen rugby in eigen land, stuurt Mandela het team de townships in om goodwill te kweken.

Geen gebruikelijke actie in aanloop naar de wedstrijden om het wereldkampioenschap, want er zou getraind en gerust moeten worden. Maar Mandela streeft een hoger doel na. Zonder gezamenlijke waarde, zonder gezamenlijk doel, geen overwinning, geen succes: “One team, one country
Dat geeft ons de kans de vraag te stellen: hoe creëer je gezamenlijkheid, gedeelde waarden, gedeelde doelen?

Dan zijn de kampioenschappen daar. Tegen alle verwachtingen in halen de Springbokken de finale. Mandela hult zich in “goud en groen”, de kleuren van de Springbokken en woont de finale bij: “finale deel 1” en “finale deel 2”.

Tot slot

Feel good movie? Ontegenzeggelijk! Alle problemen opgelost? Natuurlijk niet. Maar wel een grote stap voor de mensheid. En gebaseerd op “waar gebeurd”, in 1995! Kijk maar naar “Nkosi Sikelel’ iAfrica. Rugby world cup” waarin de Springbokken het nieuwe volkslied van Zuid Afrika meezingen.

Dit artikel, dat eerder werd gepubliceerd op de website van Boertiengroep, schreef ik met Leo Wilhelm, leidinggevende bij de rijksoverheid. Leo maakt, met als specialisme transitiemanagement, onderdeel uit van een community van veranderaars

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s